Người thừa kế Hermès, người làm vườn và một thỏa thuận năm 2002

Những gia sản lớn thường phải qua vài thế hệ mới tiêu tan. Nicolas Puech nói gia sản của ông biến mất chỉ trong một đời người, và ông đã không nhận ra trong nhiều năm. Tháng 3/2024, Forbes ước tính tài sản của người thừa kế Hermès này là 15,6 tỷ USD.

Một năm sau, tạp chí này gạch tên ông khỏi danh sách tỷ phú, sau khi Puech tuyên bố khối tài sản của ông trên thực tế đã bốc hơi.

Câu chuyện luôn có đủ chất liệu của một tiểu thuyết Simenon: một ông lão ngoài tám mươi không vợ sống ở ngôi làng núi Thụy Sĩ, một cố vấn được tin cậy, một cựu người làm vườn sắp được nhận làm con nuôi để thừa kế, và khối cổ phần đáng thèm muốn nhất ngành xa xỉ Pháp. Ngày 17/9, câu chuyện có thêm một thứ hữu ích với luật sư hơn nhiều so với không khí truyện.

Hồ sơ tòa án được công bố hôm đó cho thấy tháng 11/2002, LVMH đã ký thỏa thuận mua hàng triệu cổ phiếu Hermès từ Puech và các thành viên khác trong gia đình sáng lập.

Điều này quan trọng vì những gì LVMH khai trước tòa hồi tháng 6: “Tập đoàn chưa bao giờ tính đến việc mua lại cổ phần của Nicolas Puech, càng không có chuyện trái ý ông.” Hai phát biểu này không nhất thiết mâu thuẫn.

Một thỏa thuận mua chưa phải là một giao dịch mua, và năm 2017 LVMH từng nói với một tòa án Thụy Sĩ rằng thỏa thuận năm 2002 “chưa bao giờ được thực hiện”. Dù vậy, luật sư của Puech nhiều khả năng sẽ khai thác triệt để khoảng cách giữa hai điều đó.

Thỏa thuận

Theo hồ sơ, thỏa thuận năm 2002 do Pierre Godé, cánh tay phải lâu năm của Bernard Arnault khi đó, và Eric Freymond, nhà quản lý tài sản ở Geneva lo công việc của Puech suốt nhiều thập kỷ, ký kết. Việc mua sẽ bắt đầu sau khi Jean-Louis Dumas, tổng giám đốc lâu năm của Hermès, rời ghế.

Ông nghỉ hưu năm 2006.

Từ năm 2001 đến 2009, LVMH và công ty mẹ của gia đình Arnault đã trả cho công ty của Freymond ít nhất 20 triệu USD tiền hoa hồng và phí, đúng giai đoạn LVMH lặng lẽ gom cổ phần Hermès. Tháng 10/2010, LVMH khiến gia đình Hermès sững sờ khi công bố nắm khoảng 17% cổ phần.

Sau đó tỷ lệ này lên tới khoảng 23%, trước khi một thỏa thuận năm 2014 khiến LVMH chia số cổ phiếu cho chính các cổ đông của mình và rút lui.

Hermès đáp trả bằng cách gom cổ phần gia đình vào một công ty cổ phần khép kín, để không người ngoài nào lặp lại được nước đi ấy. Puech, hậu duệ đời thứ năm của Thierry Hermès, đứng ngoài cấu trúc đó.

Khi rời hội đồng giám sát năm 2014, ông vẫn được cho là nắm hơn 5% công ty.

Sáu phần trăm biến mất

Puech nói năm 2022 ông mới biết số cổ phần của mình, khoảng 6% Hermès, đã không còn. Theo giá hiện nay, khối cổ phần đó trị giá khoảng 10 tỷ USD; vụ kiện của ông tại Pháp nhắm vào LVMH, ông Arnault và các công ty liên quan tới Freymond, đòi bồi thường 14 tỷ euro.

Tháng 7/2024, một tòa án Thụy Sĩ từ chối quy trách nhiệm cho Freymond, lưu ý rằng Puech đã “tin tưởng mù quáng” vào cố vấn và có thể hủy ủy quyền bất cứ lúc nào. Freymond qua đời tháng 7/2025.

Với những người quản lý tiền cho giới siêu giàu, cụm từ ấy mới là phần khó chịu. Các gia đình siêu giàu thường ủy thác chính vì họ không muốn đọc sao kê lưu ký. Một khối tài sản chỉ gồm một gói cổ phiếu nổi tiếng mang lại cảm giác an toàn, và hóa ra cũng dễ bị lãng quên một cách đáng ngạc nhiên.

Qatar xuất hiện

Vụ việc còn một mặt trận thứ hai ở Washington. Tháng 2/2025, một hợp đồng mua bán 6.082.615 cổ phiếu Hermès, khoảng 5,8% công ty, trị giá 14 tỷ euro, đã được ký. Bên mua là Honor America Capital, một pháp nhân được hoàng gia Qatar hậu thuẫn, với nguồn vốn do Quốc vương Tamim bin Hamad Al Thani bảo đảm.

Thương vụ dự kiến hoàn tất ngày 3/3/2025. Ngày 19/3, luật sư của Puech đã chấm dứt nó.

Honor America đang kiện tại tòa án liên bang Đặc khu Columbia, đòi giao cổ phiếu hoặc bồi thường 1,3 tỷ USD. Phía Puech nói ông “không đóng vai trò gì trong thương vụ được đề xuất và chỉ biết đến nó khi đọc báo”.

Điều này đặt ra một câu hỏi hiển nhiên mà vụ kiện chưa trả lời: làm sao một người có thể ký hợp đồng bán những cổ phiếu mà chính họ nói không còn sở hữu?

Còn người làm vườn

Chi tiết từng khiến câu chuyện nổi tiếng, kế hoạch được đưa tin hồi tháng 12/2023 về việc nhận cựu người làm vườn làm con nuôi và để lại cho ông một phần gia sản, giờ lại là phần kém giá trị nhất. Một gia tài chỉ đáng giá bằng những gì nó chứa. Nếu Puech nói đúng, thứ nó chứa là một vụ kiện.

Thời điểm này thật không may cho ông Arnault: cổ phiếu tập đoàn của ông đã mất hơn một phần ba giá trị trong năm nay, và bản thân ông đã rơi khỏi nhóm mười người giàu nhất thế giới. LVMH có thể vượt qua một vụ kiện về các sự kiện đầu những năm 2000 mà không mấy khó khăn.

Điều tập đoàn muốn tránh hơn cả là một đợt tiết lộ mới về việc chính xác bằng cách nào họ từng nắm gần một phần tư đối thủ được ngưỡng mộ nhất. Khi được hỏi về thỏa thuận năm 2002 và các khoản thanh toán cho Freymond, người phát ngôn LVMH từ chối bình luận.

Nguồn

• LVMH signed a secret 2002 pact to buy Hermès heir’s shares (17 Sep 2026)
• The Fashion Law: the Qatari deal and the €14bn that disappeared
• Wikipedia: Nicolas Puech
• Caproasia: LVMH denies agreement to buy Puech’s shares (24 Sep 2026)

Ảnh bìa: Polymagou, Wikimedia Commons, CC BY 4.0. Đã cắt khung.